महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील गरजू महिलांना आर्थिक आधार देण्यासाठी माझी लाडकी बहीण योजना सुरू केली आहे. २१ ते ६५ वर्षे वयोगटातील, वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असलेल्या महिलांना माझी लाडकी बहीण योजनेतून दरमहा १,५०० रुपये थेट बँकेत मिळतात. अनेक महिलांनी अर्ज केले असले तरी ई-केवायसी पूर्ण न झाल्यामुळे काही लाभार्थींचे पैसे अडकले होते. सरकारने आता प्रक्रिया सोपी केल्याने अडकलेले अर्ज मंजूर होण्याची शक्यता वाढली आहे.
योजना कधी सुरू झाली आणि किती महिला लाभार्थी आहेत?
१५ ऑगस्ट २०२४ पासून लाडकी बहीण योजनेला सुरुवात झाली. राज्य सरकारने या योजनेसाठी या वर्षात तब्बल ४६,००० कोटी रुपये राखून ठेवले आहेत.
आतापर्यंत:२.३ कोटी अर्ज दाखल,१.१ कोटी महिलांना पहिला हप्ता वितरित झालेला आहे आणि उरलेल्या महिलांना ई-केवायसी पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत.ही रक्कम महिलांच्या दैनंदिन खर्चापासून आरोग्य, शिक्षण, घरगुती गरजा अशा अनेक बाबींमध्ये मदत करते.
माझी लाडकी बहीण योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये
- योजना फक्त महिलांसाठी असून लाभ थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा होतो.
- दरमहा १,५०० रुपये, म्हणजे वर्षाला १८,००० रुपये मिळतात.
- पैसे डीबीटी प्रणालीने जमा असल्याने मध्यस्थांचा प्रश्नच राहत नाही.आधारशी जोडलेली ई-केवायसी अनिवार्य आहे.
- घरातील इतर सदस्यांना जर आधीच सरकारी पेन्शन किंवा अन्य आर्थिक लाभ मिळत असतील तर त्या महिलेला माझी लाडकी बहीण योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
- संपूर्ण अर्ज प्रक्रिया डिजिटल असल्याने ग्रामीण भागातील महिलांनाही सहज अर्ज करता येतो.
- महिलांच्या प्रगती, आरोग्य व कौशल्य विकासाला प्रोत्साहन देण्याचा हा प्रयत्न आहे.
माझी लाडकी बहीण योजनेचा कोणाला लाभ मिळेल?
लाडकी बहीण योजना फक्त त्या महिलांसाठी आहे ज्या खालील अटी पूर्ण करतात:
- महिलेचे वय २१ ते ६५ वर्षे असावे.
- कुटुंबाचे एकूण वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असले.पाहिजे (उत्पन्न प्रमाणपत्र आवश्यक).
- अर्जदार महाराष्ट्राची कायमस्वरूपी रहिवासी असावी.
- घरातील कोणालाही इतर सरकारी पेन्शन/कल्याणकारी योजना मिळत नसाव्यात.
- आधार व बँक खाते चालू असावे आणि योग्यरीतीने लिंक असावे.
उदाहरण द्यायचं झालं तर,ग्रामीण भागातील ३० वर्षीय महिलेचे कुटुंब शेतीवर अवलंबून असेल आणि त्यांचे उत्पन्न कमी असेल तर ती पात्र ठरते. पण उच्च उत्पन्न गटातील शहरातील महिलांना हा लाभ मिळत नाही.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज कसा करायचा?
अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन उपलब्ध आहे.
अर्ज करण्यासाठी सर्व प्रथम aaplesarkar.mahaonline.gov.in या संकेतस्थळावर नोंदणी करा.लॉगिन करून आधार क्रमांक, मोबाईल नंबर, बँक खाते माहिती भरा.
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा जसे की,आधार कार्ड,रेशन कार्ड,उत्पन्न प्रमाणपत्र,निवास प्रमाणपत्र,बँक पासबुकची छायाप्रतीत्यानंतर ई-केवायसी करा (OTP किंवा बायोमेट्रिकद्वारे).
अर्ज सबमिट झाल्यानंतर साधारण १५ दिवसांत तपासणी होते.ई-केवायसी पूर्ण न झाल्यास अर्ज अडकतो. पण आधारशी जोडलेल्या मोबाइलवर ओटीपी घेतल्यास प्रक्रिया त्वरित पूर्ण होते.
योजनेसंबधी काही महत्त्वाच्या तारखा आणि अपडेट्स
- योजना सुरू : १५ ऑगस्ट २०२४
- पहिली रक्कम वितरित : सप्टेंबर २०२४
- दुसरा हप्ता : डिसेंबर २०२४
सध्या जवळपास ५० लाख महिलांची ई-केवायसी प्रलंबित आहे. याच कारणामुळे त्यांचा हप्ता थांबला आहे.
ई-केवायसीच्या समस्या आणि सरकारचे उपाय
ई-केवायसी न झाल्यामुळे लाखो महिलांचे पैसे अडकले. त्यामुळे सरकारने प्रक्रिया आणखी सोपी केली आहे.ई-केवायसी आता मोबाईल अॅपवरूनही करता येते आणि जवळच्या सुविधा केंद्रावर जाऊन बायोमेट्रिक पडताळणी करता येते.
माझी लाडकी बहीण योजना ही राज्यातील महिलांसाठी आर्थिक सशक्तीकरणाचे मोठे पाऊल आहे. ई-केवायसीतील अडचणी दूर होत असल्याने उर्वरित लाभार्थींनाही लवकरच रक्कम मिळण्याची शक्यता आहे. पात्र महिलांनी अंतिम तारखेपूर्वी अर्ज व ई-केवायसी पूर्ण करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
