मुंबई परिसरातील आकाशाला भिडलेल्या घरांच्या किमतींमुळे साधारण माणसाला स्वतःचं घर घेणं जवळपास अशक्य झालं आहे. अशा वेळी महाराष्ट्र सरकारने सिडको (City and Industrial Development Corporation) च्या लॉटरी योजनांमधील घरांच्या किमती कमी करण्याचा विचार सुरू केला आहे. या निर्णयामुळे अनेक मध्यमवर्गीय आणि कमी उत्पन्न गटातील कुटुंबांना दिलासा मिळू शकतो.
सिडको म्हणजे काय?
सिडको ही महाराष्ट्र सरकारची एक विकास संस्था आहे जी मुंबई आणि आसपासच्या भागात औद्योगिक आणि शहरी विकासासाठी जबाबदार आहे. नवी मुंबई, ठाणे, कल्याण, डोंबिवली, उल्हासनगर या भागांमध्ये सिडको परवडणाऱ्या दरात घरे उपलब्ध करून देते. खासगी बिल्डरांकडील घरांच्या अव्वाच्या सव्वा दरांमुळे सिडको लॉटरी ही अनेकांसाठी घर घेण्याचा एकमेव पर्याय ठरते.
सध्या सिडको घरे किती किमतीची आहेत?
सिडकोच्या प्रकल्पांमध्ये सध्या १ बीएचके आणि २ बीएचके फ्लॅट्सची किंमत साधारण २० ते ५० लाखांच्या दरम्यान आहे. ही घरे EWS (आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक), LIG (कमी उत्पन्न गट) आणि MIG (मध्यम उत्पन्न गट) या श्रेणींमध्ये विभागलेली असतात. मात्र, मागील वर्षभरात जमिनीचे दर आणि बांधकाम खर्च वाढल्याने घरांच्या किंमतीही वाढल्या, त्यामुळे अनेक विजेत्यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.
सिडको घरांच्या किंमती कमी करण्याचा सरकारचा विचार
उपमुख्यमंत्री आणि शहरी विकासमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या अलीकडील बैठकीत सिडकोच्या घरांच्या किंमतीत कपात करण्याबाबत चर्चा झाली. सूत्रांच्या माहितीनुसार, सरकार विकास खर्च आणि जमिनीच्या मालकी हक्कातील बदल करून प्रति घर सुमारे दीड ते दोन लाख रुपयांनी किंमत कमी करण्याचा विचार करत आहे. यामुळे घरांच्या किंमतीत एकूण १० ते १५ टक्क्यांनी घट होऊ शकते.
ही घोषणा महानगरपालिका निवडणुकांपूर्वी झाल्यास ती राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाची ठरेल, कारण त्यामुळे हजारो मतदारांना थेट फायदा होईल.
सिडको लॉटरी कशी असते?
सिडको लॉटरी प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आणि पारदर्शक असते. इच्छुक नागरिक सिडकोच्या अधिकृत वेबसाइटवर नोंदणी करून अर्ज करू शकतात.
प्रथम आपली वैयक्तिक आणि उत्पन्नाची माहिती भरायची.त्यानंतर अर्ज शुल्क (₹५०० ते ₹१०००) भरून सबमिट करायचा.लॉटरी ड्रॉ राष्ट्रीय सूचना तंत्रज्ञान केंद्र (NIC) च्या माध्यमातून ई-लॉटरी पद्धतीने घेतला जातो.विजेत्यांची यादी वेबसाइटवर प्रसिद्ध केली जाते.विजेत्यांना ३० दिवसांत आवश्यक कागदपत्रे सादर करून बुकिंग रक्कम (५ ते १०%) भरावी लागते.
गेल्या वर्षीच्या एका लॉटरीमध्ये सुमारे २ लाख अर्जदारांपैकी फक्त १० हजारांना घरे मिळाली होती, ज्यातून सिडको योजनेवरील विश्वास आणि लोकप्रियता दिसून येते.
सिडको घरे योजनेसाठी पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे
सिडकोच्या योजनांसाठी खालील पात्रता निकष लागू आहेत:
- अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.
- मागील ५ वर्षांत कोणत्याही सरकारी योजनेत घर घेतलेले नसावे.
- वय किमान १८ वर्ष असावे.
उत्पन्न मर्यादा
- EWS – ₹३ लाखांपर्यंत
- LIG – ₹३ ते ₹६ लाख
- MIG – ₹६ ते ₹१८ लाख
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- उत्पन्नाचा पुरावा
- रहिवासी पुरावा
किंमती कमी झाल्यास या पात्रता निकषांमध्ये काही बदल होऊ शकतात, असे संकेत अधिकाऱ्यांनी दिले आहेत.
आगामी प्रकल्प आणि अपेक्षित परिणाम
नवी मुंबईतील खोपोली, कलवा आणि परिसरातील नवीन प्रकल्पांत सुमारे ५,००० फ्लॅट्स बांधले जात आहेत. हे प्रकल्प मेट्रो आणि रेल्वे स्थानकांच्या जवळ असल्याने प्रवासाची सोय चांगली मिळेल. तसेच ही घरे पर्यावरणस्नेही आणि भूकंपरोधक असतील, असे सिडकोने सांगितले आहे.
सरकारने प्रस्तावित केलेल्या किंमत कपातीमुळे सिडकोची लोकप्रियता पुन्हा वाढेल, अशी शक्यता आहे. अनेक कुटुंबांना परवडणाऱ्या दरात घर घेण्याची नवी संधी मिळेल.
पुढील टप्पे आणि अपेक्षित वेळापत्रक
किमती कमी करण्याचा अंतिम निर्णय नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात जाहीर होण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर डिसेंबर २०२५ मध्ये नवीन लॉटरीची नोंदणी सुरू होऊ शकते. सिडकोचा लॉटरी ड्रॉ साधारण जानेवारी आणि जुलै महिन्यात घेतला जातो. अद्ययावत माहितीसाठी नागरिकांनी सिडकोच्या अधिकृत वेबसाइट www.cidco.maharashtra.gov.in किंवा हेल्पलाइन 022-67502000 वर संपर्क साधावा.
सिडकोच्या घरांच्या किमतीत होणारी ही शक्य कपात फक्त एका योजनेपुरती मर्यादित राहणार नाही, तर इतर सरकारी गृहनिर्माण योजनांनाही गती देईल. या निर्णयामुळे सामान्य नागरिकाचं घराचं स्वप्न साकार होण्याची संधी वाढेल आणि शहरी विकास अधिक सर्वसमावेशक होईल.
