पूर आणि अतिवृष्टीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने मोठी घोषणा केली आहे. २८ ऑक्टोबर २०२५ रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत ‘फार्मर अनुदान योजना’ मंजूर करण्यात आली असून, एकूण ११ हजार कोटी रुपयांचा निधी या योजनेसाठी मंजूर करण्यात आला आहे.
फार्मर अनुदान योजनेचा उद्देश म्हणजे रबी हंगाम सुरू होण्यापूर्वी शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत देणे, जेणेकरून त्यांना शेतीची तयारी करता येईल. सरकार शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात हेक्टरी १० हजार रुपये थेट जमा करणार आहे.
फार्मर अनुदान योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये
- प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याला हेक्टरी १०,००० रुपयांचे थेट अनुदान मिळेल.
- हे पैसे आधार आणि बँक खात्याशी जोडलेल्या अॅग्रीस्टॅक फार्मर आयडीद्वारे थेट खात्यात जमा होतील.
- फार्मर अनुदान योजना दोन टप्प्यांत राबवली जाईल, ज्यामुळे पारदर्शकता आणि वेग वाढेल.
- मंजुरीनंतर फक्त १५ दिवसांत अनुदान वाटप पूर्ण होणार आहे.
- ज्या शेतकऱ्यांच्या नोंदी अपूर्ण आहेत, त्यांना केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करून आपली पात्रता निश्चित करावी लागेल.
फार्मर अनुदान योजना २०२५ च्या खरीप हंगामात झालेल्या नुकसानीच्या पार्श्वभूमीवर आणली गेली आहे. याआधीच्या योजनांमध्ये अनेक शेतकऱ्यांना अपूर्ण नोंदीमुळे मदत मिळाली नव्हती. आता नवीन योजनेत त्या त्रुटी दूर करण्यात आल्या आहेत.
फार्मर अनुदान योजनेसाठी पात्रता निकष
फार्मर अनुदान योजनेचा लाभ घेण्यासाठी —
- शेतकऱ्यांच्या शेतीला पूर किंवा अतिवृष्टीमुळे नुकसान झालेले असावे.
- शेतकऱ्याकडे अॅग्रीस्टॅक फार्मर आयडी असावा आणि तो आधार व बँक खात्याशी जोडलेला असावा.
- नोंद अपूर्ण असल्यास केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.
पूर्वीच्या योजनेत ८,४०० कोटी रुपयांचे अनुदान देण्यात आले होते, पण जवळपास अर्धे शेतकरी (सुमारे ४० लाख) अजूनही प्रलंबित होते. त्यामुळे नवीन योजनेत सर्व त्रुटी दूर करून अधिक शेतकऱ्यांना लाभ मिळवून देण्यावर भर देण्यात आला आहे.
फार्मर अनुदान योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज कसा करावा लागेल?
शेतकऱ्यांसाठी अर्ज प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि स्थानिक पातळीवर उपलब्ध आहे.ज्यांचे नाव लाभार्थी यादीत नाही, त्यांनी आपल्या गावातील तलाठी किंवा कृषी विभागाच्या कार्यालयात संपर्क साधावा.
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
- शेतकऱ्याचे नाव व वैयक्तिक माहिती
- बँक खात्याचे तपशील
- शेतीतील नुकसानीचा पुरावा
डिजिटल पात्र शेतकऱ्यांचे पैसे थेट जमा होतील.अपूर्ण नोंदी असलेल्या शेतकऱ्यांनी केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करावी.सरकारने सर्व शेतकऱ्यांना तत्काळ डेटा सुधारून पात्रता निश्चित करण्याचे आवाहन केले आहे.
फार्मर अनुदान योजनेसंबधी काही महत्वाच्या तारखा
- मंत्रिमंडळ मंजुरी: २८ ऑक्टोबर २०२५
- कागदपत्रे सादर करण्याची शेवटची तारीख: ३१ ऑक्टोबर २०२५
- अनुदान वाटप: मंजुरीनंतर १५ दिवसांच्या आत (म्हणजेच मध्य नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत)
योजनेसंबधी अधिक माहिती कुठे मिळेल?
शेतकऱ्यांनी अद्ययावत माहिती मिळवण्यासाठी आपल्या स्थानिक तलाठी कार्यालय किंवा कृषी विभागाच्या कार्यालयात संपर्क साधावा. सरकारने पारदर्शकतेसाठी डिजिटल प्रणाली आणि अॅग्रीस्टॅक आयडी अपडेट करण्यावर भर दिला आहे.
फार्मर अनुदान योजना ही शेतकऱ्यांना दिलासा देणारी मोठी योजना आहे. पूरग्रस्त आणि अतिवृष्टीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना यातून तात्काळ आर्थिक मदत मिळेल.रबी हंगामाची तयारी वेळेत करता यावी आणि शेतकऱ्यांचे जीवन पुन्हा स्थिर व्हावे, यासाठी फार्मर अनुदान योजना महत्त्वाची ठरेल. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी मुदत संपण्यापूर्वी आवश्यक कागदपत्रे सादर करून या योजनेचा लाभ घ्यावा.
फार्मर अनुदान योजना केवळ मदत नव्हे, तर शेती क्षेत्रावरचा विश्वास आणि शेतकऱ्यांचा आत्मविश्वास वाढवणारे पाऊल आहे.
