महाराष्ट्र शासनाने महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण याोजना सुरू केली.माझी लाडकी बहीण योजनेचा उद्देश राज्यातील ज्या महिला पात्र आहेत त्या महिलांना दरमहा १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात जमा करण्याचा आहे. माझी लाडकी बहीण योजना विवाहित, अविवाहित आणि विधवा महिलांसाठी आहे, ज्यांची वयमर्यादा २१ वर्षांपासून सुरू होते. योजनेच्या माध्यमातून महिलांना रोजच्या जीवनातल्या खर्चांसाठी आर्थिक आधार मिळेल आणि त्यांचे सामाजिक स्थान मजबूत होईल. माझी लाडकी बहिण योजना २०२४ मध्ये सुरू झाली असून, लाखो महिलांनी याोजनेचा लाभ घेतला आहे.माझी लाडकी बहीण
माझी लाडकी बहीण योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये
माझी लाडकी बहीण योजना पारदर्शक आणि तंत्रज्ञानावर आधारित आहेत.
माझी लाडकी बहिण याोजनेच पहिले वैशिष्ट्य म्हणजे e-KYC प्रक्रिया, जी आधार कार्डद्वारे केली जाते. ही प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल आहे आणि फक्त तीन मिनिटांत पूर्ण होते. यामुळे फसवणुकीची शक्यता कमी होते आणि लाभार्थींची ओळख पटकन सिद्ध होते.
दुसरे, सहाय्य रक्कम दरमहा १५ तारखेपर्यंत लाभार्थीच्या आधार-जोडलेल्या बँक खात्यात जमा केली जाते. यासाठी लाभार्थीने आधार कार्ड बँक खात्याशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे.
तिसरे वैशिष्ट्य म्हणजे योजना सर्व जाती-धर्माच्या महिलांसाठी खुली आहे, ज्यामुळे समावेशकता सुनिश्चित होते. याशिवाय,माझी लाडकी बहिण योजनेच्या पार्श्वभूमीला महाराष्ट्रातील महिलांच्या आर्थिक अवलंबित्वाला चालना देण्याचा हेतू आहे, ज्यामुळे कुटुंबातील आर्थिक भार कमी होतो आणि महिलांना स्वतंत्र निर्णय घेण्याची क्षमता मिळते.
माझी लाडकी बहिण योजनेसाठी लागणारी पात्रता निकष काय आहे?
माझी लाडकी बहिण योजनेसाठी पात्रता निकष सोपे आणि स्पष्ट आहेत. लाभार्थी महिला ही महाराष्ट्राची कायमस्वरूपी रहिवासी असावी. वय २१ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे. विवाहित महिलांसाठी पतीचा आधार क्रमांक, तर अविवाहितांसाठी वडिलांचा आधार क्रमांक जोडावा लागतो. आधार कार्डाशी जोडलेला मोबाइल नंबर सक्रिय असावा, कारण OTP प्रक्रियेसाठी तो वापरला जातो.
विधवा किंवा परित्यक्ता महिलाही पात्र आहेत, परंतु त्यांना अतिरिक्त कागदपत्रे सादर करावी लागू शकतात. वार्षिक उत्पन्न मर्यादा नसली तरी, लाभार्थीने गेल्या वर्षी कोणत्याही सरकारी योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा.हे निकष योजनेच्या अधिकृत पोर्टलवर तपासले जाऊ शकतात. पात्रतेची पडताळणी e-KYC दरम्यानच होते, ज्यामुळे कागदपत्रांची गरज कमी होते.
माझी लाडकी बहिण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज कसा करावा?
अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे आणि घरबसल्या पूर्ण करता येते. प्रक्रिया सुरू करण्यासाठी लाभार्थीने अधिकृत वेबसाइट mahila.aaplesarkar.mahaonline.gov.in वर प्रवेश करावा. गूगल क्रोम ब्राउझर वापरणे श्रेयस्कर आहे, कारण इतर ब्राउझर्समध्ये तांत्रिक अडचणी येऊ शकतात. होम पेजवर ‘नवीन नोंदणी’ पर्याय निवडावा. यानंतर आधार क्रमांक, नाव आणि मोबाइल नंबर भरणे आवश्यक आहे. कॅप्चा कोड टाकून ‘सहमत आहे’ बॉक्स निवडावा आणि OTP साठी सबमिट करावे.
आधारशी जोडलेल्या मोबाइलवर OTP येईल, जो टाकून पडताळणी पूर्ण करावी. विवाहित महिलांसाठी पतीचा आधार क्रमांक आणि मोबाइल नंबर, तर अविवाहितांसाठी वडिलांचा आधार क्रमांक भरणे आवश्यक आहे. OTP प्रक्रिया पुन्हा होईल. शेवटी, जात, उत्पन्न श्रेणी आणि दोन मूलभूत प्रश्नांची उत्तरे (जसे की, ‘मी महाराष्ट्राची रहिवासी आहे का?’) द्यावीत.
सबमिट केल्यानंतर यशस्वी संदेश दिसेल आणि अर्ज क्रमांक मिळेल. हा क्रमांक भविष्यात ट्रॅकिंगसाठी उपयुक्त ठरतो. प्रक्रियेदरम्यान इंटरनेट कनेक्शन स्थिर ठेवावे आणि पहाटे किंवा रात्री प्रयत्न करणे चांगले, कारण दिवसभर ट्रॅफिक जास्त असतो.
माझी लाडकी बहिण योजनेसाठी काही महत्वाच्या तारखा आणि अपडेट्स
माझी लाडकी बहिण योजनेच्या कार्यान्वयनासाठी महत्त्वाचे आहेत. योजना १८ जून २०२४ रोजी मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी घोषित केली आणि ४ ऑक्टोबर २०२४ पासून पहिली रक्कम जमा करण्यास सुरुवात झाली.
e-KYC प्रक्रिया १ ऑक्टोबर २०२४ पासून चालू आहे आणि ३१ डिसेंबर २०२४ पर्यंत सर्व पात्र महिलांनी पूर्ण करणे अपेक्षित आहे. नंतरची सहाय्य रक्कम १५ नोव्हेंबर २०२४ पासून दरमहा जमा होईल. जर e-KYC पूर्ण न झाल्यास, पुढील महिन्याची रक्कम थांबू शकते.माझी लाडकी बहिण योजनेच्या बजेटमध्ये ४६,००० कोटी रुपयांचा समावेश आहे, ज्यामुळे २.३० कोटी महिलांना लाभ होईल. अपडेट्ससाठी अधिकृत पोर्टल किंवा जिल्हा सामाजिक कल्याण विभागाकडे संपर्क साधावा.
माझी लाडकी बहिण योजनेच्या नियमावलीत नमूद केल्याप्रमाणे, लाभार्थीने एकाच योजनेचा लाभ घेणे शक्य नाही, जसे की संजय गंधी निराधार योजना. अधिकृत दस्तऐवजांसाठी पोर्टल डाउनलोड करणे शक्य आहे. तांत्रिक मदतीसाठी ईमेल सपोर्ट उपलब्ध आहे. ही माहिती शासनाच्या अधिकृत अधिसूचनांवर आधारित आहे, ज्यामुळे लाभार्थींना विश्वासार्ह मार्गदर्शन मिळते.
माझी लाडकी बहीण योजना महिलांच्या सक्षमीकरणाकडे एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. माझी लाडकी बहीण योजनेद्वारे लाखो महिलांना आर्थिक स्थैर्य मिळेल आणि राज्याच्या विकासात त्यांचा सहभाग वाढेल. पात्र महिलांनी लवकरात लवकर e-KYC पूर्ण करून लाभ घ्यावा, जेणेकरून संधी हातातून न निघालेल.
