महिलांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी महाराष्ट्र सरकारने सुरू केलेली ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ ही राज्यातील एक महत्त्वाची योजना मानली जाते. या योजनेत पात्र महिलांना दरमहा ₹1500 आर्थिक मदत दिली जाते. त्यामुळे महिलांना स्वतःवर विश्वास ठेवता येतो आणि घरातील खर्चात हातभार लावता येतो.
माझी लाडकी बहीण योजना विशेषतः 21 ते 65 वयोगटातील महिलांसाठी आहे. मात्र, यासाठी एक अट आहे – कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी असावे.
अलीकडेच ऑगस्ट 2025 च्या हप्त्याबाबत सरकारकडून महत्त्वाची घोषणा करण्यात आली आहे. त्याची सविस्तर माहिती खाली दिली आहे.
माझी लाडकी बहीण योजनेची मुख्य वैशिष्ट्ये
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना 1 जुलै 2024 पासून सुरू झाली आहे. या योजनेचा उद्देश म्हणजे राज्यातील गरीब आणि गरज असलेल्या महिलांना आर्थिक मदत करून त्यांना स्वावलंबी बनवणे.
माझी लाडकी बहीण योजनेत पात्र महिलांना दरमहा ₹1500 थेट त्यांच्या आधार-लिंक केलेल्या बँक खात्यात जमा केले जातात. काही वेळा तांत्रिक अडचणींमुळे हप्ता उशिरा मिळाल्यास, महिलांना एकत्रित दोन हप्त्यांची रक्कम म्हणजेच ₹3000 मिळू शकते. ही मदत DBT (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने थेट खात्यात येते, त्यामुळे कोणताही मध्यस्थ न लागता व्यवहार पारदर्शक राहतो.
योजनेची योग्य अंमलबजावणी व्हावी यासाठी सरकारने eKYC प्रक्रिया सुरू केली आहे. यामुळे खऱ्या पात्र महिलांनाच फायदा मिळेल आणि अपात्र लाभार्थी आपोआप वगळले जातील.
आजपर्यंत माझी लाडकी बहीण योजनेचा फायदा 2.5 कोटींहून अधिक महिलांना मिळाला आहे. तसेच, सरकारने यासाठी ₹2800 कोटींपेक्षा जास्त निधी वितरित केला आहे.
योजनेसाठी पात्रता निकष
लाडकी बहीण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- नागरिकत्व आणि वय: अर्जदार महिला महाराष्ट्राची रहिवासी असावी आणि तिचे वय 21 ते 65 वर्षे दरम्यान असावे.
- आर्थिक उत्पन्न: कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.
- बँक खाते: अर्जदाराचे बँक खाते आधार कार्डशी जोडलेले (लिंक्ड) असावे.
- इतर अटी: अर्जदार सरकारी नोकरीत नसावी आणि इतर कोणत्याही सरकारी योजनेचा थेट आर्थिक लाभ घेत नसावी.
या अटींमुळे माझी लाडकी बहीण योजनेचा फायदा खऱ्या अर्थाने गरजूंनाच मिळतो. यासाठीच सरकारने जून 2025 पासून 26.34 लाख अपात्र महिलांचे पेमेंट थांबवले आहे. त्यामुळे माझी लाडकी बहीण योजनेवरील लोकांचा विश्वास आणि पारदर्शकता अधिक वाढली आहे.
माझी लाडकी बहीण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज प्रक्रिया काय आहे?
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेसाठी अर्ज करण्याची सुविधा ऑनलाइन आणि ऑफलाइन अशा दोन्ही प्रकारे उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. ऑनलाइन अर्ज करू इच्छिणाऱ्या महिलांनी ladkibahin.maharashtra.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा नारीशक्ती दूत ॲपवर जावे लागते. त्यानंतर अर्जदार लॉगिन या पर्यायावर क्लिक करून आपला मोबाईल क्रमांक टाकावा व आलेल्या OTP द्वारे लॉगिन करावे लागते.
लॉगिन झाल्यावर अर्ज फॉर्म उघडतो, ज्यामध्ये आधार क्रमांक, बँक खात्याची माहिती, कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न प्रमाणपत्र आणि राहत्या पत्त्याची माहिती अशा सर्व आवश्यक तपशीलांची नोंद करावी लागते. त्यानंतर eKYC प्रक्रिया पूर्ण करून अर्ज सबमिट करावा लागतो.
अर्ज सबमिट झाल्यानंतर त्याची पावती अर्जदाराला मिळते.ऑफलाइन अर्जाचीही सोय आहे. यासाठी महिलांनी आपल्या जवळच्या ग्रामपंचायत, नगरपालिका किंवा तहसील कार्यालयात जाऊन अर्ज फॉर्म घ्यावा. फॉर्म भरताना आधार कार्ड, बँक पासबुकची प्रत, उत्पन्न प्रमाणपत्र आणि राहत्या पत्त्याचा पुरावा अशी कागदपत्रे जोडणे बंधनकारक आहे. पूर्ण भरलेला फॉर्म आणि आवश्यक कागदपत्रे संबंधित कार्यालयात जमा केल्यानंतर त्याची तपासणी होते आणि अर्ज मंजूर झाल्यावर महिलांचे नाव लाभार्थी यादीत समाविष्ट केले जाते.
अर्जाची स्थिती तपासण्यासाठी लाभार्थी अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा ॲपवर लॉगिन करून ‘Beneficiary List’ या पर्यायातून आपले नाव पाहू शकतात. तसेच, अर्ज मंजूर झाल्यावर नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर SMS द्वारे माहिती देखील दिली जाते.
ऑगस्ट हप्त्याची तारीख
महिला व बालविकास मंत्री अदिती तटकरे यांनी नुकतीच माहिती दिली की, ऑगस्ट 2025 चा 14 वा हप्ता 31 ऑगस्टपर्यंत पात्र महिलांच्या बँक खात्यात जमा केला जाणार आहे. या हप्त्यामध्ये प्रत्येक लाभार्थी महिलेला ₹1500 मिळतील.
ज्या महिलांना जुलै महिन्याचा हप्ता मिळालेला नाही, त्यांना जुलै आणि ऑगस्ट असे दोनही हप्ते एकत्र म्हणजेच ₹3000 मिळण्याची शक्यता आहे. ही संपूर्ण रक्कम थेट महिलांच्या बँक खात्यात जमा होईल. त्यामुळे लाभार्थ्यांनी आपल्या बँक खात्याची तपासणी करून पैसे जमा झाले आहेत की नाही हे नक्की पाहावे, असा सल्ला सरकारकडून देण्यात आला आहे. मात्र, काही तांत्रिक कारणांमुळे काहींना हप्ता उशिरा मिळू शकतो. यासाठी महिलांनी आपले बँक खाते आधार कार्डशी लिंक आहे याची खात्री करून घ्यावी, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
माझी लाडकी बहीण योजनेच्या ऑगस्ट हप्त्यासाठी सरकारने ₹410.30 कोटींचा निधी जारी केला असून, यामुळे हप्त्यांचे वितरण वेळेत आणि सुरळीत होईल अशी अपेक्षा आहे.
लाभार्थी महिलांची यादी आणि पडताळणी
माझी लाडकी बहीण योजनेची लाभार्थ्यांची यादी अधिकृत संकेतस्थळावर आणि नारीशक्ती दूत ॲपवर पाहता येते. महिलांनी आपला अर्ज क्रमांक किंवा आधार क्रमांक टाकून आपले नाव यादीत तपासता येते.
जर यादीत नाव दिसले नाही, तर लाभार्थींनी ग्रामपंचायत किंवा नगरपालिकेत संपर्क साधावा. अपात्र व्यक्तींना वगळण्यासाठी सरकारने कठोर पडताळणी प्रक्रिया सुरू केली आहे, ज्यामुळे माझी लाडकी बहीण योजनेचा लाभ खऱ्या अर्थाने गरजूंनाच मिळतो.
माझी लाडकी बहीण योजनेचा प्रभाव
माझी लाडकी बहीण योजनेमुळे राज्यातील लाखो महिलांना आर्थिक स्वातंत्र्य मिळाले आहे. अनेक महिलांनी सांगितले की, दरमहा मिळणाऱ्या ₹1500 च्या मदतीने घरखर्च भागवणे, मुलांचे शिक्षण सुरू ठेवणे आणि वैद्यकीय गरजा पूर्ण करणे शक्य झाले आहे.
उदाहरणार्थ, पुण्यातील एका लाभार्थी महिलेने सांगितले की, माझी लाडकी बहीण योजनेतून मिळालेल्या मदतीमुळे ती आपल्या मुलांच्या शाळेच्या फीचा खर्च सहज करू शकते. तर ग्रामीण भागातील अनेक महिलांनी या रकमेचा उपयोग करून छोटे व्यवसाय सुरू केले आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या उत्पन्नात वाढ झाली आहे.
सरकारने माझी लाडकी बहीण योजनेची अंमलबजावणी डिजिटल पद्धतीने केल्यामुळे पैशांचे थेट खात्यात वर्गीकरण होते. यामुळे पारदर्शकता टिकून राहते आणि संपूर्ण प्रक्रिया जलद व कार्यक्षम झाली आहे.
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही महाराष्ट्रातील महिलांच्या आर्थिक आणि सामाजिक सक्षमीकरणासाठी खरोखरच एक महत्त्वाचे पाऊल ठरले आहे. माझी लाडकी बहीण योजनेमुळे महिलांना दरमहा मिळणारी मदत केवळ घरखर्चापुरती मर्यादित न राहता, त्यांच्या आत्मविश्वासातही वाढ घडवत आहे.ऑगस्ट 2025 चा हप्ता जाहीर झाल्याने लाभार्थी महिलांमध्ये मोठा आनंद आणि उत्साह दिसून येतो.
पात्र महिलांनी आपले बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का, तसेच eKYC प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे का, याची खात्री करून घ्यावी. असे केल्यास त्यांना माझी लाडकी बहीण योजना वेळेत आणि अडथळ्याविना लाभ देऊ शकेल.
